است : « روزه براى من است و من پاداش آن را مىدهم » ؛ و آن را از ميان ديگر عبادات به خود نسبت داده و به صابران وعده فرموده كه خدا با آنهاست و فرموده است : وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ، « 7 » و پيروزى را منوط به صبر كرده و فرموده است : بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ، « 8 » و براى صابران امورى را ذكر كرده كه براى ديگران بيان نشده و فرموده است : أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ . « 9 » پس هدايت و درود و رحمت براى صابران جمع شده است ، و اگر بخواهيم همهء آياتى را كه دربارهء صبر است ذكر و بررسى كنيم سخن به درازا مىانجامد . امّا اخبارى كه دربارهء صبر وارد شده اين كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « صبر نصف ايمان است . » « 10 » توضيح اين كه چگونه صبر نصف ايمان است به زودى خواهد آمد . و نيز فرموده است : « از آنچه اندكى از آن به شما داده‌اند يقين و عزم بر صبر است . و هر كس را بهره‌اى از اين دو داده‌اند باكى نيست كه چيزى از نماز شب و روزهء روز از او فوت شود ، و هر آينه شكيبايى شما بر نظير آنچه شما بر آن پايبندى داريد در نزد من محبوبتر از آن است كه هر يك از شما با مثل عمل همگى شما بر من وارد شود ؛ ليكن من بيم دارم از آن كه پس از من دنيا بر شما فراخ شود و بعضى از شما بعضى ديگر را نشناسند ؛ در آن حال اهل آسمان شما را نمىشناسند . پس هر كس صبر كند و اميد ثواب داشته باشد ، به كمال ثواب خواهد رسيد » . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ . « 11 »

--> ( 7 ) انفال / 46 : . . . استقامت كنيد كه خداوند با استقامت كنندگان است . ( 8 ) آل عمران / 125 : آرى اگر استقامت و تقوا پيشه كنيد ، و دشمن به همين زودى به سراغ شما بيايد خداوند شما را به پنج هزار نفر از فرشتگان كه نشانه‌هاى مخصوصى دارند مدد خواهد كرد . ( 9 ) بقره / 157 : آنها كسانى هستند كه الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده و آنهايند هدايت يافتگان . ( 10 ) الحلية ابو نعيم ، الشّعب بيهقى از ابن مسعود به سندى ضعيف . الجامع الصغير ، الكبير طبرانى و راويان آن راويان صحيحى هستند و آن حديثى موقوف است ( حديث موقوف آن است كه از مصاحب معصوم ( ع ) نقل شود - م . ) و برخى آن را حديث مرفوع شمرده‌اند ( حديث مرفوع آن است كه در آخر به معصوم ( ع ) نسبت داده شود خواه سند آن مقطوع و يا مرسل باشد - م . ) ، الترغيب و الترهيب ، 4 / 277 . ( 11 ) عراقى گفته است : اين حديث پيش از اين به طور مختصر در بخش علم آمده است ، و من آن را به صورتى كه ذكر شد نيافته‌ام .